2026 yılının ilk çeyreğinde gayrimenkul satış hacmi son 5 yılın en düşük seviyesine gerilemesine rağmen, devletin tapu harcı geliri %73,6 oranında artarak 51,8 milyar TL’ye ulaştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın dijital denetim ağı ve %100 oranındaki yeni vergi ziyaı cezası, tapuda düşük beyan devrini resmen kapattı.
2026 Nisan ayı itibarıyla gayrimenkul piyasasında “gerçek satış bedeli” üzerinden beyan dönemi keskin yaptırımlarla uygulanmaya başlandı. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü verilerine göre, yılın ilk üç ayında konut ve arsa satışları geçen yılın aynı dönemine göre %9,5 azalarak 628 bin 255 adede geriledi. Ancak satışlardaki bu daralmaya tezat olarak, tapu işlemlerinden elde edilen gelir rekor kırdı. Bu artışın temel sebebi, 7566 sayılı Kanun ile yürürlüğe giren ve eksik harç ödeyenlere uygulanan vergi ziyaı cezasının %25’ten %100’e (bir katı) çıkarılması ve emlak vergi değerlerinin (matrah) 2026 yılı için yaklaşık 3 katına yükseltilmesidir.
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2026 başından itibaren geriye dönük 5 yıllık tüm tapu işlemlerini yapay zeka destekli sistemlerle taramaya başladı. Özellikle banka kredisi tutarı ile tapu beyanı arasındaki tutarsızlıklar, doğrudan “izaha davet” sebebi sayılıyor.
Eski Sistem: Tapuda satış bedeli düşük gösterildiğinde, aradaki farkın harcı ve bu harcın %25’i kadar ceza kesiliyordu.
Yeni Sistem (2026): Eksik beyan tespit edildiğinde, ödenmeyen tapu harcı %100 vergi ziyaı cezası ve aylık gecikme faiziyle birlikte hem alıcıdan hem satıcıdan (ayrı ayrı sorumluluk oranlarına göre) tahsil ediliyor.
Örnek: 5 milyon TL’ye satılan bir evi tapuda 2 milyon TL gösteren taraflar, bugün tespit edildiklerinde sadece eksik harcı değil, o harç tutarı kadar (1 katı) ekstra cezayı da devlete ödemek zorunda kalıyor.
