Sosyal medyada ve internet haber sitelerinde hızla yayılan “Kadın, erkek, genç, yaşlı, işsiz herkese maaş bağlanıyor” iddiaları vatandaşların kafasını karıştırdı. Ancak bu çarpıcı başlıkların arkasında yepyeni bir yasa veya genel bir af değil, tıklanma uğruna eksik aktarılan mevcut sosyal yardım programları yatıyor. Türkiye’de devlet, koşulsuz şartsız bir “vatandaşlık maaşı” uygulamasına sahip değil. Peki ama Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile İŞKUR aslında kime, hangi şartlarda düzenli ödeme yapıyor? İşte tık avcılığı yapan haberlerin gizlediği o katı kurallar ve gerçekte maaş bağlanan grupların detaylı analizi.
Haberlerde en çok suistimal edilen konu Aile Destek Programı’dır. Bu destek, kişinin sadece işsiz veya çalışmayan olmasına değil, yaşadığı hanenin toplam ekonomik tablosuna bakar.
Aranan Şart: Hane içindeki toplam gelir (maaşlar, kira gelirleri, tarımsal gelirler vb.) toplanıp hanedeki kişi sayısına bölündüğünde; ortaya çıkan rakamın o yıl geçerli olan net asgari ücretin üçte birinden az olması zorunludur.
Eğer bu gelir sınırını aşıyorsanız veya üzerinize kayıtlı gelir getirici bir mülk/araç tespiti yapılırsa, işsiz dahi olsanız bu nakdi yardımdan faydalanamazsınız.
“İşsize maaş” başlığının kanuni dayanağı İşsizlik Sigortası Fonu’dur ancak bu fon hiçbir zaman çalışmamış olanlara veya işi keyfi olarak bırakanlara ödeme yapmaz.
Aranan Şart: İşten kendi isteğiniz dışında (işveren tarafından haksız yere veya geçerli bir nedenle) çıkarılmış olmanız gerekir. İstifa edenler bu haktan yararlanamaz.
Prim Zorunluluğu: İşten ayrılmadan önceki son 3 yıl içinde adınıza en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödenmiş olması ve son 120 gün kesintisiz hizmet akdine tabi olmanız kanuni bir zorunluluktur.
Her 65 yaşını geçen vatandaşa otomatik olarak bir devlet maaşı bağlanmaz. “Yaşlıya maaş” efsanesinin aslı 2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlılık aylığıdır.
Aranan Şart: 65 yaşını doldurmuş olmakla birlikte; hiçbir sosyal güvencesinin (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) bulunmaması, nafaka almıyor olması ve hane halkı gelir testinden yoksulluk sınırının altında çıkması şarttır.
Fiziksel veya zihinsel dezavantajlı vatandaşlar ile onların bakımını üstlenen yakınları için uygulanan, hayatı idame ettirmeye yönelik yasal bir haktır. Haberlerin “çalışmayanlara maaş” başlığını dayandırdığı diğer kol burasıdır.
Aranan Şart: Tam teşekküllü ve yetkili devlet hastanelerinden alınmış geçerli bir sağlık kurulu raporu bulunmalıdır. Ayrıca evde bakım aylığı bağlanabilmesi için hane içinde kişi başına düşen gelirin, net asgari ücretin üçte ikisinden az olması şartı aranır.
Siber güvenlik uzmanları, bu tarz abartılı haberlerin genellikle kişisel verileri çalmak için kullanıldığını belirtiyor. Bu yardımlardan herhangi birinin şartlarını taşıdığınızı düşünüyorsanız, SMS veya WhatsApp üzerinden gelen “Başvuru için tıklayın”, “Maaşınız onaylandı” gibi linklere kesinlikle itibar etmeyin.
Devletin sağladığı ödeneklere başvurmanın ve durumunuzu sorgulamanın yalnızca iki resmi ve güvenli yolu vardır:
e-Devlet Kapısı: Kendi şifrenizle giriş yaparak arama çubuğuna “Sosyal Yardım Başvuru Hizmeti” yazıp süreci dijital olarak ve güvenle başlatabilirsiniz.
Resmi Kurumlar: İkametgahınızın bağlı bulunduğu Kaymakamlık binaları içindeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına (SYDV) veya işsizlik maaşı için İŞKUR merkezlerine bizzat kimliğinizle giderek işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz.
